W praktyce można wyróżnić kilka mechanizmów: infrastrukturę rowerową nieobowiązkową, wyjątki ze względu na rodzaj roweru lub charakter jazdy, możliwość jazdy po jezdni ze względów bezpieczeństwa albo przy określonych parametrach drogi oraz brak ogólnego obowiązku korzystania z infrastruktury rowerowej w części systemów prawnych.
W Polsce kierujący rowerem ma obowiązek korzystać z drogi dla rowerów, drogi dla pieszych i rowerów albo pasa ruchu dla rowerów, jeżeli są one wyznaczone dla kierunku, w którym się porusza lub zamierza skręcić. Polskie przepisy nie przewidują ogólnego wyjątku dla rowerów szosowych lub jazdy treningowej.
Wyraźny wyjątek związany z jazdą sportową występuje w Austrii. Austriacka ustawa o ruchu drogowym przewiduje, że na drogach z infrastrukturą rowerową rowerzyści na rowerach jednośladowych zasadniczo mają obowiązek z niej korzystać, ale podczas treningowych przejazdów rowerami wyścigowymi mogą korzystać z infrastruktury rowerowej, lecz nie muszą. Austriackie przepisy przewidują ponadto możliwość oznaczania dróg rowerowych oraz dróg pieszo-rowerowych bez obowiązku korzystania;