Geneza Problem pierwszego uderzenia nabrał znaczenia po pierwszym sowieckim teście jądrowym w 1949 roku, gdy oba supermocarstwa gromadziły arsenały podatne na atak wyprzedzający. w artykule The Delicate Balance of Terror (1959) wykazał, że ówczesne siły odwetowe Stanów Zjednoczonych były podatne na zniszczenie: bombowce stacjonowały na otwartych lotniskach, a wczesne ICBM miały długi czas przygotowania do startu. Odstraszanie wymaga zatem aktywnych działań na rzecz przeżywalności arsenału, a nie jedynie jego posiadania.

Niestabilność w sytuacji kryzysowej Najpoważniejszym zagrożeniem związanym z pierwszym uderzeniem jest sytuacja, w której jedno lub oba państwa postrzegają korzyść z wykonania pierwszego uderzenia, obawiając się, że zwłoka oznacza utratę własnego arsenału (ang. crisis instability). Dynamika ta, określana jako „użyj albo stracisz” (ang. use it or lose it), była szczególnie niebezpieczna w okresach napięć, takich jak kryzys kubański w 1962 roku.