thumb|Panda wielka (Ailuropoda melanoleuca) – jeden z najbardziej rozpoznawalnych gatunków sztandarowych, wykorzystywany m.in. w logo (WWF)
Gatunek sztandarowy, także gatunek flagowy lub gatunek charyzmatyczny () – gatunek wybrany po to, by zyskać poparcie dla ochrony różnorodności biologicznej w określonym miejscu lub kontekście społecznym. Pojęcie należy do , ale ma wyraźnie strategiczny i społeczno-ekonomiczny charakter, zbliżając się do działań marketingowych: gatunek sztandarowy ma być popularny, działać jak symbol lub ikona oraz skłaniać ludzi do wspierania ochrony przyrody finansowo lub w inny sposób.
Strategia ta może ułatwiać pozyskiwanie funduszy, jednak jej skuteczność ochronna bywa kwestionowana, ponieważ koncentracja na jednym gatunku nie zawsze przekłada się na ochronę całego ekosystemu. Rolę gatunków sztandarowych pełnią najczęściej duże, charyzmatyczne zwierzęta zaliczane do tzw. , jak tygrys bengalski, panda wielka czy słoń indyjski. Funkcję tę mogą jednak pełnić również gatunki mniej widowiskowe, ale istotne lokalnie, a niekiedy także duże, dominujące rośliny.