Charyzmatyczność nie chroni jednak gatunku przed wymieraniem: wszystkie dziesięć najbardziej charyzmatycznych grup zwierząt, w tym tygrysy, lwy, słonie i żyrafy, jest zagrożonych wyginięciem.
Historia Pojęcie gatunku sztandarowego upowszechniło się około połowy lat 80. XX wieku, w toku debaty nad sposobami ustalania priorytetów ochrony poszczególnych gatunków. Pierwsze szeroko dostępne odwołania do tej koncepcji dotyczyły neotropikalnych naczelnych oraz słoni afrykańskich i nosorożców. Od początku w użyciu tej koncepcji dominowały zwierzęta o dużych rozmiarach ciała, w szczególności ssaki, choć okazjonalnie wykorzystywano też przedstawicieli innych grup taksonomicznych, na przykład owady – funkcję gatunku sztandarowego pełnił w niektórych kontekstach monarcha.
thumb|upright|Bielik amerykański jako gatunek sztandarowy lasów w Stanach Zjednoczonych (plakat z czasów II wojny światowej) Projekty oparte na gatunkach sztandarowych bywały skuteczne w ratowaniu samego gatunku oraz jego siedliska, jak w przypadku bielika amerykańskiego czy manata karaibskiego.