Podstawowym modelem odniesienia jest model ΛCDM, w którym zwykła materia, ciemna materia, promieniowanie, neutrina i ciemna energia determinują tempo ekspansji oraz wzrost struktur. Przez wzrost struktur rozumie się tu narastanie zaburzeń gęstości, z których z czasem formują się galaktyki i ich skupiska. Parametry tego modelu są ograniczane niezależnie m.in. przez mikrofalowe promieniowanie tła, rozmieszczenie galaktyk, oscylacje barionowe, supernowe typu Ia i obfitości lekkich pierwiastków.
Ewolucję czynnika skali a(t) opisują równania Friedmana, wyprowadzone z ogólnej teorii względności dla jednorodnego i izotropowego Wszechświata:
. Tutaj H = ȧ/a to parametr Hubble’a, k – krzywizna przestrzenna, Λ – stała kosmologiczna, a ρ i P – odpowiednio gęstość i ciśnienie wypełniającego go ośrodka. thumb|Trzy możliwe geometrie przestrzeni zależnie od parametru gęstości Ω0: zamknięta (sferyczna, Ω0 > 1), otwarta (hiperboliczna, Ω0 < 1) i płaska (Ω0 = 1);