Stanowią one mniejszy odpowiednik protogromad.
Gromady galaktyk
mały|Gromada galaktyk IDCS J1426 w obrazie wielozakresowym: promieniowanie rentgenowskie zaznaczono na niebiesko, światło widzialne na zielono, a podczerwień na czerwono Gromady galaktyk są największymi znanymi strukturami w pełni związanymi grawitacyjnie. Składają się z galaktyk, gorącego ośrodka międzygalaktycznego emitującego promieniowanie rentgenowskie oraz dominującego składnika masy w postaci ciemnej materii. Same galaktyki stanowią tylko niewielką część masy gromady. Jej zasadnicza część jest wnioskowana z dynamiki, soczewkowania grawitacyjnego i obserwacji gazu.
Gromady powstają w wyniku akrecji (stopniowego przyłączania materii), łączenia się mniejszych halo ciemnej materii i opadania gazu ku centrum układu. Podczas formowania i zderzeń gromad gaz jest ogrzewany do dziesiątek milionów kelwinów, co czyni gromady jasnymi źródłami rentgenowskimi. Najbliższe bogate gromady, odległe o 15–20 Mpc, to Gromada w Pannie i Gromada w Piecu. Do najlepiej znanych należą też Gromada w Warkoczu oraz nieregularna Gromada w Herkulesie.