Innym rozwiązaniem racjonalizującym system parlamentarny w duchu idei Jeana-Jacques’a Rouusseau było ograniczenie roli parlamentu na rzecz demokracji bezpośredniej. mały|upright|Charles de Gaulle – twórca francuskiej konstytucji ustanawiającej półprezydencki system rządów, w którym znaczne prerogatywy przyznano prezydentowi (desygnuje premiera, przewodzi Radzie Ministrów, może rozwiązać Zgromadzenie Narodowe, pełni funkcje zwierzchnika sił zbrojnych i reprezentuje państwo na arenie międzynarodowej i w wyjątkowych sytuacjach przejąć pełnię władzy w państwie) Przykładami systemu parlamentarnego zracjonalizowanego są systemy: westminsterski, kanclerski i semiprezydencki.

Niekiedy wyróżnia się dwa rodzaje racjonalizacji parlamentaryzmu: wariant mocny, polegający na wzmocnieniu pozycji prezydenta i wariant słaby, polegający na podkreśleniu pozycji ustrojowej rządu.

Mechanizmy racjonalizacji Według Roberta Puchty racjonalizacja parlamentaryzmu oznacza „określenie zespołu rozwiązań konstytucyjnych, które wzmacniają pozycję gabinetu wobec legislatywy i pozwalają mu trwać oraz efektywnie realizować politykę państwa, dopóki w łonie izb nie ukształtuje się większość pozytywna, zdolna do powołania nowej rady ministrów i przejęcia odpowiedzialności za sprawy krajowe”.