We wrześniu 1870 roku dowodził „pozorną obroną” Rzymu. W obliczu zajęcia miasta przez Włochów, papież Pius IX chciał wprawdzie zademonstrować światu swoje niezbywalne prawa jako głowa państwa, ale jednocześnie za wszelką cenę dążył do uniknięcia rozlewu krwi. Z tego powodu armia papieska stawiła jedynie symboliczny opór. Kiedy 20 września wybito pierwszy wyłom w murze przy bramie Porta Pia, walki zostały natychmiast przerwane na rozkaz papieża, przekazany głównodowodzącemu KanzlerowiAntonio Di Pierro: L'Ultimo giorno del Papa Re 20 settembre 1870 La Breccia di porta Pia. Mondadori, Mediolan 2007, s. 320..
Państwo Kościelne po ponad 1000 latach przestało istnieć, a papież utracił własne terytorium państwowe. Z zachowaniem nominalnych praw uważał się odtąd za „więźnia Watykanu”. Królestwo Włoch traktowało Watykan z papieżem na czele jako teren quasi-eksterytorialny, jednak bez formalnego uregulowania jego statusu prawnego. Z tego powodu generał Hermann Kanzler pozostał w Watykanie aż do swojej śmierci w 1888 roku, nominalnie sprawując urząd proministra broni i naczelnego dowódcy wojsk papieskich (ze względu na brak państwowej suwerenności funkcja ta miała jednak wyłącznie charakter symboliczny).