Zdaniem badacza Z żywotów świętych ukazuje „w pełnym blasku” znaczenie ewangelicznego nakazu miłości nieprzyjaciół („miłujcie nieprzyjacioły wasze”), uznawanego przez Prusa za jedną z najtrudniejszych i najważniejszych zasad chrześcijańskiej wizji człowieka.
Malik również uznaje nakaz miłości nieprzyjaciół za podstawę konstrukcji utworu. Zwraca uwagę na przeciwstawienie Miklosa i Gejzy oraz zakonnika i sędziego, reprezentujących odmienne postawy wobec dobra, zła i Boskich praw. Podział ten nie jest jednak niezmienny, czego najważniejszym przykładem staje się przemiana Gejzy.
Odmienną interpretację proponuje Filip, który zamiast afirmacji nakazu miłości nieprzyjaciół widzi w utworze parodystyczną krytykę tego dogmatu, opisywanego przez niego jako nierealistycznie pacyfistyczny.
Kenoza i „wąska droga” Miklosa Malik interpretuje drogę Miklosa w kategoriach chrześcijańskiej kenozy, czyli dobrowolnego uniżenia i przyjęcia postawy służby. Proces ten wiąże z wyrzeczeniem się zemsty na Gejzie, ratowaniem życia przeciwnika, rezygnacją z zaszczytów oraz podporządkowywaniem własnych działań przykazaniu miłości nieprzyjaciół.