Aleksandra, które Vespignani umieścił w niszach. W ten sposób Pius IX chciał upamiętnić ocalenie z niebezpieczeństwa, w jakim znalazł się podczas zawalenia się sali audiencyjnej w pobliskim klasztorze św. Agnieszki, który odwiedzał 12 kwietnia 1855 roku. Konserwacja przywróciła bramie monumentalny, jednolity wygląd, zabezpieczając tym samym zabytkową substancję murów na kolejne pokolenia. Nad zewnętrznym przęsłem bramy umieszczono długą inskrypcję:
HIEROMARTYRIBVS MAGNIS ALEXANDRO PONT MAX AGNETI VIRG QVORVM TROPAEIS VIA NOMENTANA NOBILITATVR PIVS IX PONTIFEX MAXIMVS ANNO SACRI PRINC XXIII PORTAM PIAM NOVIS OPERIBVS COMMVNITAM EXORNATAM DEDICAVIT DECESSORI INVICTO SOSPITATRICI SVAE IOSEPHO FERRARIO ANTISTITE VRBANO PRAEFECTO AERARI
mały|Włoscy żołnierze szturmujący wyłom przy Porta Pia (obraz z 1870, autorstwa Carlo Ademollo) 20 września 1870 roku, podczas zdobywania Rzymu, Porta Pia była jednym z punktów w Murach Aureliana, które zostały zaatakowane przez wojska włoskie próbujące przełamać obronę miasta. To właśnie zaledwie kilkadziesiąt metrów od niej, w wyniku ostrzału artyleryjskiego, mury ustąpiły (wydarzenie to przeszło do historii jako wyłom w Porta Pia), co pozwoliło żołnierzom formacji bersalierów wtargnąć do miasta, zająć Rzym i przyłączyć go do nowo powstałego Królestwa Włoch.