Cukrownia „Lublin” – nieistniejący już zakład przemysłu cukrowniczego w Lublinie, działający przy ul. Krochmalnej w latach 1895–2007. Był jednym z największych i najstarszych zakładów przemysłowych miasta, a jego powstanie zapoczątkowało rozwój sąsiadującej z nim dzielnicy Za Cukrownią, która zawdzięcza mu swoją współczesną nazwę.
Historia Powstanie i pierwsze lata działalności (1894–1918) Inicjatywa budowy cukrowni w Lublinie wynikała z bliskości terenów uprawy buraków cukrowych w południowej części Lubelszczyzny i na Zamojszczyźnie, dużej liczby majątków ziemskich zapewniających odpowiednie warunki uprawy, a także z dogodnego położenia komunikacyjnego miasta – w 1877 roku dotarła do Lublina Droga Żelazna Nadwiślańska, łącząca Warszawę z Kowlem, co ułatwiało transport surowców i gotowych produktów. 13 kwietnia 1894 roku z inicjatywy Władysława Grafa (właściciela majątku Tatary), Edwarda Kraussego (prezesa Kasy Pożyczkowej Lubelskich Przemysłowców) oraz Teofila Ciświckiego (miejscowego adwokata) założono Towarzystwo Udziałowe Cukrowni „Lublin”. Zakład ulokowano nad rzeką Bystrzycą, której wody wykorzystywano w procesie produkcyjnym, wśród sosnowych lasów na ówczesnych przedmieściach dzielnicy Rury.