W XII wieku rozwinął się Komentarz do Pieśni nad Pieśniami pióra Bernarda z Clairvaux, który opisał poszukiwanie ekstazy i „przebóstwienia duszy” poprzez miłość (rozróżniał przy tym etapy miłości niewolnika, najemnika i wreszcie syna, kochającego Boga ze względu na Niego samego)Bernard z Clairvaux, Kazania o Pieśni nad Pieśniami, Wydawnictwo Benedyktynów TYNIEC, Kraków 2000, Kazanie 83.. Mechtylda z Magdeburga (1207–1282) w swoim dziele Strumień światła boskiego stworzyła liryczną dialektykę poszukiwań, rozstań i zjednoczenia, gdzie dusza jako „w pełni dojrzała oblubienica” pragnie spocząć w ramionach Boga. Podobnie wizje mistycznych zaślubin opisywała Hadewijch. W klasztorach żeńskich (np. w Helfcie) śmierć mniszki świętowano symbolicznie jako jej ostateczne duchowe zaślubiny z Chrystusem.
Niekiedy mistyka ta przybierała niezwykle emocjonalne i somatyczne formy. Małgorzata Ebner z dużą konkretnością opisywała swoje doznania, w których z czułością pieściła wielki krucyfiks, co uważała za realne spotkanie z Oblubieńcem. Szczególnym odgałęzieniem tej duchowości była idea mistycznej brzemienności, w której zaślubiny z Bogiem prowadzą do „narodzin Boga” w głębi duszy. Wiele mistyczek, naśladując Maryję (np.