4 maja 1990 roku Rada Najwyższa, która później stała się , przywrócenie niepodległości Łotwy i rozpoczęła proces odłączenia się od Związku Radzieckiego. ZSRR nie uznał tych działań i określił je jako sprzeczne z radziecką konstytucją związkową, jak i konstytucją Łotewskiej SRR. W konsekwencji narastało napięcie w stosunkach między Łotwą a Związkiem Radzieckim oraz między ruchem niepodległościowym a siłami proradzieckimi, do których należały Międzynarodowy Front Pracujących Łotewskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej (Interfront) i Komunistyczna Partia Łotwy wraz z jej Wszechłotewskim Komitetem Ocalenia Narodowego.
2 grudnia 1988 roku, na mocy rozkazu nr 206 Ministerstwa Spraw Wewnętrznych ZSRR utworzono , liczący 150 osób (w tym 20 oficerów). Po ogłoszeniu niepodległości, minister spraw wewnętrznych Łotwy, mianowany przez Front Ludowy, , próbował wziąć OMON pod swoje bezpośrednie dowództwo, inicjując czystkę w jej szeregach ze względu na niełotewskie pochodzenie etniczne. Dowódca jednostki, podpułkownik milicji Edgars Lymar, odmówił posłuszeństwa Vaznisowi i za pośrednictwem centralnej gazety „” oświadczył, że będzie wykonywał wyłącznie rozkazy zgodne z Konstytucją ZSRR i Konstytucją Łotewskiej SRR.