Paweł Maria Banaś (ur. 27 czerwca 1941 we Lwowie) – polski historyk sztuki, kulturoznawca i muzealnik, profesor nauk humanistycznych, kolekcjoner sztuki. Wieloletni pracownik Muzeum Narodowego we Wrocławiu.
Życiorys Dzieciństwo i wykształcenie Urodził się 27 czerwca 1941 w Lwowie. Wraz z matką wyjechał ze Lwowa w 1943 roku. Do Wrocławia trafił w 1946 roku.
W 1964 r. ukończył studia magisterskie na Uniwersytecie Wrocławskim.
W 1967 roku obronił doktorat poświęcony architekturze kościołów poewangelickich na Śląsku i jako pierwszy historyk sztuki opisał problemy konserwatorskie tych, często opuszczonych, obiektów.
W 1977 r. otrzymał stopień naukowy doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie historii sztuki na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Wrocławskiego na podstawie rozprawy „Polskie współczesne szkło artystyczne”, wydanej następnie drukiem nakładem Zakładu Narodowego im. Ossolińskich.
W 1992 r. uzyskał tytuł profesora nauk humanistycznych.