Z tego powodu ruch z 1861 roku celowo przybrał formę zorganizowanego, lecz w większości ostentacyjnie bezkrwawego oporu społecznego. Włościanie konsekwentnie unikali podpaleń dworów i fizycznej przemocy wobec szlachty. Manifestacyjnie twierdzili, że działają w granicach prawa, powołując się na rzekome dekrety carskie chroniące sprawiedliwość przed szlacheckim fałszerstwem. Główną siłą zrywu była solidarność oraz masowość odmowy pracy. Dopiero brutalne wkroczenie wojsk carskich, wezwanych przez zagrożone ziemiaństwo, oraz masowe chłosty sprowokowały w niektórych dobrach (klucz opolski, dobra Kamień) akty rozpaczliwego oporu czynnego i napaści na oficjalistów dworskich w obronie aresztowanych przywódców.
Statystyki natężenia ruchu Zasięg i dynamikę oporu w posiadających pańszczyznę regionach Królestwa Polskiego precyzyjnie obrazują zestawienia sporządzone przez rosyjską administrację wojskową oraz Wydział Spraw Wewnętrznych Rządu Gubernialnego, skompilowane w pracy Hipolita Grynwasera.