Na tym samym motywie melodycznym oparty jest poemat Wełtawa Bedřicha Smetany, skomponowany w 1874. Piosenka, jak twierdził sam Smetana, jest szwedzkiego pochodzenia, ale użył jej, jako że charakterem odpowiadała czeskiej muzyce ludowej. W większości opracowań dotyczących pochodzenia omawianego motywu melodycznego podaje się, że melodia jest mołdawska. Wiąże się to prawdopodobnie z tym, że Wełtawa znana jest pod drugą nazwą – niemiecką Moldau (jako niemiecką nazwą rzeki Wełtawy, choć tak samo brzmi po niemiecku nazwa kraju Mołdawii). Mołdawski rodowód piosenki uprawdopodobniało pochodzenie twórcy melodii Hatikwy Cohena, który był imigrantem z Mołdawii. Sam Cohen wspominał wiele lat później, że nucił „Hatikwę” w oparciu o melodię, którą usłyszał w Rumunii, piosenki „Carul cu boi” (Wóz ciągnięty przez wołu)Samuel Cohen: Hatikvah...
Hatikwa jest napisana w tonacji molowej, która jest uważana za smutno brzmiącą, i stąd rzadko używana w hymnach państwowych. Jednakże tytuł (Nadzieja) i słowa podnoszą na duchu i napełniają optymizmem.