Anatman (skr. nie-ja, w języku pali anatta) – podstawowa doktryna buddyjska, według której nie istnieje nic takiego jak atman (dusza).

Etymologia Słowo anatman składa się z dwóch członów: an i atman. An jest przedrostkiem odnoszącym się do zaprzeczenia bądź negacji. Atman w językach dewanagari आत्म‍ oraz sanskrytu आत्मा oznacza duszę (dosłownie oddech). W terminologii buddyjskiej to również tożsamość „ja” o cechach pojedynczości, niezależności i niezmienności. Przy czym cechującą „ja”, bądź duszę, owa niezmienność może dotyczyć również pojęcia reinkarnacji (w odróżnieniu do pojęcia duszy używanego w chrześcijaństwie). Znaczenie dwóch członów można tłumaczyć jako brak atmana, brak duszy.

Geneza Pojęcie anatmana (w języku pali anatta) spotykane jest we wszystkich odmianach buddyzmu, aż do czasów obecnych. W szczególności źródłem stosowania terminu jest sutta palijska, relacjonująca nauczanie Buddy, o nazwie Anatta-lakkhana SuttaAnatta-lakkhana Sutta: The Discourse on the Not-self Characteristic translated from the Pali by Ñanamoli Thera © 1993, dostęp 26.11.2013. Nauczanie Buddy przekazywano początkowo w ustnym przekazie, który dopiero potem spisano w suttach i dalej przekazywano w różnych tradycjach, aż do czasów obecnych, np. w tradycji theravada i w tybetańskim Kangjurze.