thumb|Klasyczny zegar szachowy thumb|Elektroniczny zegar szachowy

Zegar szachowy – urządzenie służące do odmierzania czasu podczas gry w szachy z podziałem na każdego z graczy, ale również innych gier planszowych z udziałem dwóch zawodników (np. warcaby, go).

Historia W 1852 r. angielski mistrz szachowy Howard Staunton zaproponował używanie klepsydr do mierzenia czasu podczas rozgrywania partii. Pierwszy raz wykorzystano ją oficjalnie do tego celu w 1861 r. w meczu pomiędzy Adolfem Anderssenem a Ignácem von Kolischem, a w kolejnych latach stosowana była coraz powszechniej.

Mechanizmów zegarowych użyto po raz pierwszy w 1866 r. podczas meczu pomiędzy Adolfem Anderssenem a Wilhelmem Steinitzem. Wykorzystano wówczas dwa oddzielne zwykłe zegary uruchamiane i zatrzymywane na przemian, po wykonaniu posunięcia przez danego gracza. Sposób ten stosowano przez kilkanaście lat.