Odruch nurkowania – odruch występujący u ssaków, optymalizujący oddychanie do pozostania pod wodą przez dłuższy czas. Jest to reakcja fizjologiczna polegająca na gwałtownym spowolnieniu częstotliwości skurczów serca, następująca w początkowej fazie nurkowania u wielu zwierząt nurkujących. Spowalnia tempo metabolizmu, dzięki czemu zmniejsza zużycie tlenu zawartego w organizmie zwierzęcia. Prawdopodobnie jest wywoływana odruchem nerwowym. Jest mocno widoczny u morskich ssaków (fok, wydr, delfinów), ale występuje także w słabszej formie u innych ssaków, także u ludzi. Również nurkujące ptaki, takie jak pingwiny, wykorzystują podobny odruch. Jest on uruchamiany w szczególności przez kontakt twarzy z zimną wodą. Zanurzenie innych części ciała, a także wyższa temperatura wody (cieplejsza niż 21 °C) nie powodują odruchu. Młodsze osobniki potrafią wytrzymać dłużej pod wodą.
Działanie Od zainicjowania odruchu, w ciele zachodzą trzy zmiany: Bradykardia jest pierwszą odpowiedzią na zanurzenie. Niezwłocznie po kontakcie zimnej wody z twarzą, tętno (u człowieka) spada o 10-25%. U fok zmiany są bardziej drastyczne: przy wydłużonym nurkowaniu tętno spada ze 125 do nawet 10 uderzeń na minutę.