Pomimo podpisania 4 kwietnia 1949 traktatu waszyngtońskiego, który wiązał amerykańską politykę obronną z Europą, przywódcy państw europejskich postanowili stworzyć odrębną organizację mającą realnie przyczynić się do współpracy wojskowej państw Europy Zachodniej. Postanowiono rozciągnąć zasady tworzące Europejską Wspólnotę Węgla i Stali (EWWiS) na współpracę militarną i 27 maja 1952 w Paryżu Belgia, Francja, Holandia, Luksemburg, RFN i Włochy podpisały traktat o utworzeniu EWO.
Projekt Instytucje EWP według projektu Zgromadzenia Tymczasowego Izba Ludowa
Senat Europejski
Rada Wykonawcza
Prezydent
Trybunał Sprawiedliwości
Rada Społeczno-Ekonomiczna wybory powszechne
przedstawiciele parlamentów narodowych
odpowiedzialna przed Izbą Ludową
wybierany przez Senat
kontrola legalności aktów prawnych
wprowadzenie wspólnego rynku Równolegle zdawano sobie również sprawę z konieczności roztoczenia demokratycznej kontroli nad mającą powstać armią. Porzuciwszy jednak nadzieję, że powołana do życia w 1949 Rada Europy mogłaby stać się taką instytucją, państwa sygnatariusze traktatu z Paryża podjęły działania zmierzające do stworzenia kolejnej organizacji.