Poglądy Brahms podkreślał wyjątkową pozycję dawnych mistrzów, którzy mogli tworzyć w epoce sprzyjającej swobodnemu rozwojowi sztuki. Świadomość historycznych uwarunkowań własnej twórczości towarzyszyła mu przez całe życie. Chociaż komponował symfonie wykorzystujące środki techniczne rozwinięte po epoce Beethovena, zdawał sobie sprawę, że duch wcześniejszej epoki był już nieodwracalnie przeszłością. Należał do pierwszych nowoczesnych kompozytorów, którzy z zainteresowaniem badacza zwrócili się ku dziedzictwu dawnych epok muzycznych, poszukując w historii wskazówek do interpretacji współczesności. Potrafił odróżniać dzieła o trwałej wartości artystycznej od utworów, które szybko traciły znaczenie. Jednocześnie, mimo szacunku dla tradycji, pozostawał twórcą nowatorskim, a jego dorobek przyczynił się do ukształtowania nowego etapu rozwoju symfonii, którego wpływy były widoczne również w muzyce XX wieku.
Twórczość
Twórczość symfoniczna