Wzrost zainteresowania językami kreolskimi nastąpił w latach 60. XX w.; wcześniej nie były przedmiotem bliższych badań, jako języki o niższym statusie społecznym. Do lat 70. XX w. powszechnie zakładano, że języki kreolskie to pidżyny, które stały się językiem ojczystym jakiejś społeczności. W wąskim ujęciu socjokulturowym języki kreolskie to przede wszystkim takie języki, które powstały w oparciu o języki narodów europejskich, wskutek ekspansji państw zachodnich i kontaktów Europejczyków z ludnością tubylczą. Niekiedy jednak mianem tym określa się różnego rodzaju uproszczone języki handlowe, które zostały przyjęte jako języki ojczyste (w tym np. kontaktowe odmiany malajskiego ze wschodniej Indonezji). Zasadność odnoszenia tego terminu do wschodnich odmian malajskiego, o niejasnej proweniencji historycznej, budzi wątpliwości. Wyróżnia się też języki kreolskie na bazie innych języków nieeuropejskich, np. swahili, japońskiego czy języków chińskich. W szerszym ujęciu zjawisko kreolizacji języków jest prawdopodobnie częstsze niż to się zakłada w tradycyjnych teoriach lingwistycznych.