Pierwszym stowarzyszeniem, założonym 1 maja 1776 roku, było Bund der Perfektibilisten („Koło Doskonalących się”), w którym przyjął pseudonim Spartakus. Organizacja ta jednak nie spełniła jego oczekiwań, tak jak i obserwowane z pewnego dystansu loże masońskie. Tworzy zatem Illuminatenorden, stowarzyszenie mające na celu propagowanie wartości Rewolucji francuskiej (wolność, równość i braterstwo), podkreślając, ze wiedza oświeceniowa nie oznacza znajomości rzeczy abstrakcyjnych, które „napawają ducha niepotrzebną dumą”, ale znajomości rzeczy praktycznych, które czynią ludzi lepszymiZob. A. Weishaupt, Rede an die neu aufzunehmenden Illuminatos dirigentes (1782): „Wer also allgemeine Freiheit einführen will, der verbreite allgemeine Aufklärung : aber Aufklärung heißt nicht Wort- sondern Sachkenntniß, ist nicht Kenntniß von abstracten, speculativen, theoretischen Kenntnissen, die den Geist aufblasen, aber das Herz um nichts bessern.”.