Gwary historycznych Prus (zaliczane do tzw. nowszych dialektów mieszanych): gwara mazurska – używana przez etnicznych Mazurów. Powstawała od XIV w. w toku mazowieckiej kolonizacji południowych Prus; niemal całkowicie zanikła po 1945 r. w wyniku prześladowań i emigracji rodowitej, luterańskiej ludności. gwara warmińska – używana przez polskich Warmiaków zamieszkujących południową, tzw. polską Warmię. Wywodzą się z osadników mazowieckich przybyłych na te tereny w XVI w. Do jej częściowego zaniku po II wojnie światowej przyczyniły się prześladowania i emigracja rodowitej ludności. gwara lubawska – używana głównie na terenie historycznej ziemi lubawskiej. Powstała z gwar przyniesionych na te tereny w XIII i XIV w. przez osadników z Mazowsza, ziemi dobrzyńskiej i chełmińskiej. gwary ostródzkie – zespół gwar łączących cecha mazurskie, warmińskie i lubawskie. W południowej części ich obszaru widoczne są silniejsze wpływy gwar Mazowsza.
Gwary Podlasia i Suwalszczyzny: gwary podlaskie – zespół gwar używanych przez Podlasian. Gwary Podlasia łączą cechy dialektów wschodniosłowiańskich z polskim dialektem mazowieckim.