dzieł) w 1934 przystąpiono do budowy Nowego Gmachu przy Alejach Trzech Wieszczów.
W 1939 roku, zanim nazistowskie Niemcy dokonały agresji na Polskę, władze Muzeum Narodowego w Krakowie wszczęły prowizoryczne środki zabezpieczeń przeciwko rabunkom i niszczeniu zbiorów, np. zdołano ukończyć schron jeszcze przed inwazją. W trakcie okupacji ewidencjonowano już zrabowane przez Niemców zbiory. Zabezpieczone eksponaty ocalały w dużej mierze dzięki temu, że Kraków jako stolica Generalnego Gubernatorstwa nie był umyślnie niszczony.
Po 1945 Po wojnie w 1950 roku w struktury MNK wcielono Muzeum Książąt Czartoryskich (najstarsze niepaństwowe muzeum otwarte dla publiczności w 1801 roku w Puławach, po upadku powstania listopadowego przeniesione do Paryża, a następnie w 1876 do Krakowa) wraz z Biblioteką i Archiwum. Nowym dyrektorem został Tadeusz Dobrowolski, za jego kadencji muzeum uległo całkowitemu upaństwowieniu. W ramach centralizacji władzy planowano wywieźć do Warszawy najcenniejsze krakowskie muzealia, m.in. Damę z gronostajem Leonarda da Vinci (prezentowana była w Moskwie i Warszawie w ramach 500-lecia narodzin artysty), które jednak dzięki determinacji Dobrowolskiego udało się zachować w Krakowie. Za dyrekcji Adama Bochnaka przy ul. św. Marka wzniesiono budynek Biblioteki Czartoryskich.