Potęga wielu krajów rozwiniętych w dużej części została zbudowana dzięki eksploatacji kolonii – wykorzystywały one surowce, tanią siłę roboczą oraz niewolnictwo, inwestowały w produkcję materiałów i kierowały gospodarki lokalne w stronę, która służyła metropolii.
Określenia alternatywne mały|409x409px|Globalna Północ (kolor niebieski) i globalne Południe (kolor czerwony) Jako alternatywy dla określenia „kraje rozwijające się” oraz dla przestarzałego i deprecjonującego „Trzeci Świat” w latach 80. XX wieku roku Willy Brandt jako najbardziej neutralne i mniej hierarchiczne zaproponował określenie „globalne Południe” (w opozycji do „globalnej Północy”, czyli krajów o wysokim wskaźniku rozwoju gospodarczo-społecznego). Równolegle do globalnego Południa/globalnej Północy funkcjonują też mniej popularne analogiczne określenia „większość świata/mniejszość świata” (albo „globalna większość/globalna mniejszość”), „centrum/peryferia”, „kraje dominujące/kraje podporządkowane”, „kraje uprzywilejowane/kraje nieuprzywilejowane”. Każdy podział świata na dwie części bywa jednak krytykowany za swoją umowność, generalizację i niejednoznaczność.