Dodany przepis może bowiem zmienić zbiór norm możliwych do zrekonstruowania z tekstu prawnego albo doprowadzić do eliminacji wcześniej obowiązującej normy.
Nie należy zatem utożsamiać derogacji normy z prostym wykreśleniem odpowiadającego jej jednego przepisu. Ze względu na rozczłonkowanie norm w przepisach i kondensację norm relacja między zmianą tekstu a zmianą systemu norm może być bardziej złożona.
Derogacja dorozumiana i reguły kolizyjne
W prawoznawstwie występuje także pojęcie derogacji dorozumianej albo milczącej. Nie dochodzi wówczas do wyraźnego ustanowienia przepisu uchylającego, lecz o utracie obowiązywania albo pierwszeństwie jednej z norm wnioskuje się z relacji między normami oraz przyjmowanych reguł kolizyjnych.
Najczęściej wskazywanym przykładem jest reguła:
lex posterior derogat legi priori – norma późniejsza uchyla normę wcześniejszą.
W literaturze do derogacyjnych skutków reguł kolizyjnych zalicza się również niekiedy zastosowanie kryterium hierarchicznego, wyrażanego formułą lex superior derogat legi inferiori.