Derogacja jest jednym z podstawowych zagadnień związanych z obowiązywaniem prawa w czasie. Jeżeli norma dotąd obowiązująca zostaje skutecznie derogowana, od odpowiedniego momentu nie należy jej traktować jako normy obowiązującej w systemie.
Moment dokonania czynności uchylającej nie musi być jednak tożsamy z momentem wystąpienia skutku derogacyjnego. Przepis uchylający może zostać ustanowiony i ogłoszony wcześniej, a wejść w życie dopiero w terminie określonym przez prawodawcę. Dopiero z momentem, z którym system wiąże skutek uchylenia, zmienia się zbiór norm obowiązujących.
Derogację należy także odróżnić od twierdzenia, że dana norma nigdy nie obowiązywała. Uchylenie co do zasady zakłada, że norma wcześniej należała do systemu, a następnie utraciła obowiązywanie.
Derogacja a desuetudo
Desuetudo jest zjawiskiem polegającym na utracie albo kwestionowaniu obowiązywania normy wskutek jej długotrwałego niestosowania i niewymuszania jej przestrzegania. W części literatury desuetudo zalicza się do sposobów derogacji, choć jego status teoretyczny jest sporny.