Zagrody, zwłaszcza budowane samodzielnie przez osadników, charakteryzowały się prostotą oraz znacznym zróżnicowaniem układu przestrzennego budynków, choć decydujące w jego wyborze były w pierwszej kolejności względy praktyczne, a dopiero później przywiązanie do układu dominującego w rodzinnych stronach. Wśród głównych sposobów planowania zagród były (często rozpowszechnione w wielu regionach Niemiec, niezależnie od nazw):
typ saksoński – budynki mieszkalne i gospodarskie oraz stodoła pomieszczone pod jednym dachem, typ westfalski – budynki mieszkalne i gospodarskie pod jednym dachem, osobna stodoła, typ nadreński – budynek mieszkalny połączony z oborą i przystawionym pod kątem prostym chlewem, typ wirtemberski – budynek mieszkalny postawiony osobno od połączonych ze stodołą budynków gospodarskich, typ frankoński – oddzielnie postawione budynki mieszkalne, gospodarskie oraz stodoła.
mały|363x363px|Stacja kolejowa w Golęczewie, otwarta w 1906 r., odrestaurowana w 2020 r. W odróżnieniu od zazwyczaj skromnych zagród, budynki publiczne wznoszone przez Komisję Kolonizacyjną (szkoły, gospody, domy gminne czy kościoły) cechowały się wyrazistością architektoniczną i zastosowaniem rozmaitych stylów historycznych.