Koalicje dzielą się na dwu- i wielopartyjne. Regułą jest układ partii dominującej z pomniejszymi ugrupowaniami parlamentarnymi – siłę poszczególnych partii wyznacza liczba mandatów parlamentarnych, a także ewentualna alternatywna możliwość współrządzenia z innymi partiami (zdolność koalicyjna) lub jej brak. Funkcja szefa rządu i kierownictwo większości kluczowych resortów przypada zazwyczaj partii dominującej (choć nie jest to regułą), zaś wśród mniejszych partnerów rozdzielane są pozostałe funkcje ministrów i ewentualnie teki wicepremierów.
Zawiąznie koalicji poprzedzają tzw. „targi koalicyjne” będące negocjacjami dotyczącymi podziału stanowisk w nowym rządzie i jego programu. Od zakończenia II wojny światowej do 2010 roku rekordowy łączny czas na targi koalicyjne poświęcono we Włoszech, gdzie trwały one po zsumowaniu 1374 dni. Wśród państw europejskich proces formowania koalicji rządowej jednorazowo rekordowo długo (stan na 2010) trwał w Holandii w 1977 roku, gdzie zajął 208 dni. Tworzenie koalicji rządowych jest zjawiskiem charakterystycznym dla ordynacji proporcjonalnej (zwłaszcza dla systemu wielopartyjnego), zaś rzadszym w ordynacji większościowej.