Możliwą jest sytuacja, w której partia uzyskująca najlepszy wynik w wyborach pozostaje w opozycji, gdyż władzę obejmuje szeroka koalicja partii o gorszym liczebnie poparciu społecznym – wariant taki w praktyce jest niespotykany w systemach większościowych. mały|Podpisanie umowy koalicyjnej przez (od lewej) Szymona Hołownię, Władysława Kosiniaka-Kamysza, Donalda Tuska, Włodzimierza Czarzastego i Roberta Biedronia w Senacie RP mały|Sigmar Gabriel (SPD), Angela Merkel (CDU) i Horst Seehofer (CSU) prezentują umowę koalicyjną Spoiwem koalicji rządowych jest zwykle wspólnota poglądów ideowych i politycznych partii tworzących rząd. W przypadku koalicji dwupartyjnych częstą sytuacją jest porozumienie większej, wyrazistej ideowo, partii z mniejszym centrowym stronnictwem, którego program zawiera elementy typowe dla różnych kierunków sceny politycznej (partia obrotowa). Podstawę funkcjonowania koalicji stanowi umowa koalicyjna – w formie sformalizowanej obejmującej cele koalicji, jej główne założenia programowe oraz zasady podejmowania decyzji (długie sformalizowane umowy pisemne charakterystyczne są zwłaszcza dla systemu niemieckiego, w którym liczą nawet kilkadziesiąt stron) lub coraz rzadziej w formie niesformalizowanej opierającej się o porozumienie dotyczące tylko zawiązania i zarządzania koalicją.