Kasza krakowska, wbrew swojej nazwie była wytwarzana przeważnie w Radomsku. Być może nazwę swoją zawdzięcza temu, że jadali ją Jagiellonowie a może dzięki postaci Kazimierza III Wielkiego. Kazimierz III Wielki (1310–1370) był miłośnikiem kaszy gryczanej – to na jego dworze powstał przepis na „kaszę gryczaną po królewsku”, czyli kaszę gryczaną (zwłaszcza krakowską) gotowaną po uprzednim zatarciu jajem. Kasza krakowska była też ulubioną kaszą Anny Jagiellonki (1523–1596) (czytaj niżej o deserze „kasza królewska Anny Jagiellonki”).
Zastosowanie Jako danie samodzielne lub jako dodatek do dania drugiego Współcześnie kasza gryczana stosowana jest w kuchni polskiej przede wszystkim jako dodatek do gorących dań – zarówno mięsnych, jak i wegetariańskich. Występuje przeważnie jako dodatek do drugiego dania, zwłaszcza do mięs duszonych. Zrazy wołowe podane z kaszą gryczaną są tradycyjną polską potrawą – ich historia sięga XIV wieku. Gdy kasza gryczana stanowi dodatek do drugiego dania, zazwyczaj podaje się ją z sosem (najczęściej grzybowym lub mięsnym). Poza tym spożywa się ją omaszczoną roztopionym masłem, olejem lub skwarkami (ze słoniny lub boczku). Dawniej na Śląsku w porze letniej, osoby trudniące się w porze obiadu pracami polowymi lub pasterskimi posilały się m.in.