jej to głos wyprowadza trzodę na pastwiska, skupia, ile się razy zanadto rozproszy, i na nocleg do koszar zwołuje. Eugeniusz Janota ok. 1860 roku skomponował dwie melodie, grywane później na podhalańskich trąbitach.
Na Huculszczyźnie funkcjonuje nazwa trembita. W pierwszej części swej pisanej w oparciu o własne wspomnienia z przełomu XIX i XX w. sagi huculskiej pt. „Na wysokiej połoninie”, nazwanej „Prawda starowieku”, jej autor, Stanisław Vincenz, wstęp do pierwszej księgi („Za głosem trembity”) poświęcił temu instrumentowi i jego roli w kulturze Hucułów: Na Wielkanoc trembita radośnie głosi Alleluja. Przez zimę, przez posty i po Wielkiej Nocy milczy trembita. Dopiero gdy święty Jurij zazieleni ruń połonin (...) odzywają się trembity.
Na zachodnim krańcu Beskidów trombita już na początku XX w. była rzadko spotykana. Ludomir Sawicki, prowadząc w 1912 r. badania nad szałaśnictwem na Wołoszczyźnie Morawskiej, wspomniał, iż starą fujarę pasterską, ...używaną dziś już tylko na Solańcu (Karłowice) widział w muzeum w Międzyrzeczu Wołoskim.