W zestawieniu z dekalogiem chrześcijańskim widać brak dwóch przykazań: nie zabijaj i nie cudzołóż, ale podania i legendy baskijskie z reguły przedstawiają zabójstwo – o ile nie było dokonane na smoku lub krwiożerczym olbrzymie – zdecydowanie negatywnie.
Za nieprzestrzeganie tych zasad mogła człowieka spotkać kara ze strony sił nadprzyrodzonych za życia (na przykład nagła, przedwczesna śmierć) lub już po śmierci (błąkanie się duszy po świecie).
Śmierć i pogrzeb Przyczyną śmierci w wierzeniach Basków było albo nawiedzenie przez demony i duchy chorób, aidetikako albo padnięcie ofiarą przekleństwa lub czarów. Człowiek umierał, gdy złe moce stawały się silniejsze od chroniących go mocy dobrych. Jeżeli człowiek umierał w domu, gdy zbliżał się zgon, otwierano okno lub drzwi, by duszy łatwiej było opuścić ciało.
Śmierć, erioa lub orio, uważano za przejście ducha (który nie tracił zdolności myślenia i odczuwania) do nowej, pozamaterialnej rzeczywistości. Tam zmarły mógł trafić do świata podziemnego, ale mógł też wciąż pozostawać pomiędzy bliskimi, z którymi zamieszkiwał w jednym domu.