thumb|300px|Srebrna moneta z wizerunkiem władcy. Ptolemeusz IX Soter II (ur. 140 p.n.e., zm. 81 p.n.e. lub 80 p.n.e.) – władca z dynastii Ptolemeuszów, nieoficjalnie nazywany Lathyros (Cieciorka/Groszek), panował w Egipcie w latach 116-110 p.n.e., 109-107 p.n.e. (z przerwami) oraz 88-81 p.n.e. Był synem Ptolemeusza VIII i Kleopatry III, mężem Kleopatry IV i Kleopatry Selene, bratem Ptolemeusza X, ojcem Ptolemeusza XII, Ptolemeusza z Cypru i Kleopatry Berenike III.
Życiorys Za życia ojca wysłany został na Cypr, który był mu przeznaczony jako dziedzictwo. Po śmierci Ptolemeusza VIII został jednak wezwany do Egiptu przez sympatyzujący z nim lud Aleksandrii (jego miejsce na Cyprze zajął brat Ptolemeusz X). Współwładał wówczas wraz z matką Kleopatrą III. Początkowo współrządzili oni z Kleopatrą IV, później z Kleopatrą Selene. Tę drugą Ptolemeusz IX poślubił po wymuszonym przez matkę rozwodzie z Kleopatrą IV. W pierwszym okresie swoich rządów prowadził szczególnie aktywną politykę religijną, m.in. samemu pełniąc najwyższy urząd kapłański w kraju - kapłana Aleksandra Wielkiego.