Rada Państwa była organem kolegialnym wybieranym co cztery lata na pierwszym posiedzeniu Sejmu. W jej skład wchodzić mogli posłowie na Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz inne osoby, którym powierzono tę funkcję. Przedstawicieli wybierano z członków partii, choć zdarzało się, że w Radzie zasiadali posłowie bezpartyjni lub katoliccy (np. Jerzy Zawieyski).
Rada Państwa miała prawo wydawania dekretów z mocą ustawy w czasie przerw między sesjami Sejmu, musiały one jednak być zatwierdzone na najbliższej sesji Sejmu. Jako głowa państwa reprezentowała PRL w stosunkach zewnętrznych (de facto jednak czynił to jej Przewodniczący), ratyfikowała umowy międzynarodowe oraz miała głos w sprawach związanych z obronnością i służbą wojskową. Nadawała obywatelstwo Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i stosowała prawo łaski.
Jej Przewodniczący wraz z Sekretarzem podpisywał ustawy, jednak nie miał prawa weta w stosunku do nich. Rada Państwa ustalała za to ich powszechnie obowiązującą wykładnię. Ministrów powoływał i odwoływał Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
Według Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (art.