Zmuszony przez rosyjską cenzurę do poczynienia pewnych skreśleń w Konradzie Wallenrodzie, w przedmowie do drugiego wydania nazwał cara Mikołaja I Ojcem tylu ludów. mały|Mickiewicz improwizuje po francusku w moskiewskim salonie księżnej Zinaidy Wołkońskiej, na obrazie Grigorija Miasojedowa Cały okres patriotycznej młodości wileńsko-kowieńskiej i zesłania w głąb Rosji zaowocował później, napisanymi podczas pobytu w Dreźnie, Dziadami cz. III. Szczególnie końcowy Ustęp Dziadów części III (Do przyjaciół Moskali) miał charakter osobisty. Mickiewicz zwrócił się w nim bezpośrednio do poznanych w Rosji dekabrystów oraz przypuszczalnie Aleksandra Puszkina.
Następnie Mickiewicz podróżował po Europie – początkowo w 1829 roku udał się do Niemiec (między 24 a 31 sierpnia widywał się codziennie z Goethem i słuchał w Berlinie wykładów Hegla), Szwajcarii, potem do Włoch i ponownie do Szwajcarii. 1 lipca 1830 roku poznał w Genewie Zygmunta Krasińskiego. Tak pisał o nim Krasiński w liście do ojca: