Od tego momentu tereny ziemi chełmskiej znalazły się w powiecie krasnostawskim podzielonym na okręgi chełmski i krasnostawski. W 1867 wprowadzono podział guberni na mniejsze jednostki administracyjne, reaktywując powiat chełmski i tworząc nowy powiat włodawski. Jednocześnie rozpoczęła się intensywna rusyfikacja dawnej ziemi chełmskiej. W tym celu w 1875 zlikwidowano unicką diecezję chełmską, wcielając ją do struktur Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego.
W 1912 r. w celu usprawnienia i intensyfikacji akcji rusyfikacyjnej z części terenów guberni siedleckiej i lubelskiej utworzona została gubernia chełmska o pow. ok. 16000 km² i podzielona na powiaty: bialski, biłgorajski, chełmski, hrubieszowski, konstantynowski, tomaszowski, włodawski i zamojski. W 1915 r. gubernia została formalnie wcielona do Rosji, ale pierwsza wojna światowa przeszkodziła w realizacji tych planów. W okresie międzywojennym (1918–1939) Chełm stał się stolicą powiatu w składzie województwa lubelskiego. W okresie okupacji niemieckiej (1939–1944) tereny ziemi chełmskiej wchodziły w skład Generalnego Gubernatorstwa. Po drugiej wojnie światowej Chełm stał się ponownie siedzibą powiatu w składzie województwa lubelskiego, a w l. 1975–1998 stolicą województwa chełmskiego.