Od 1998 Chełm (jako miasto na prawach powiatu) jest ponownie stolicą powiatu w składzie województwa lubelskiego.
Obecnie tereny historycznej ziemi chełmskiej (w granicach z 1772 r.) znajdują się na terytorium trzech państw: Polski, Białorusi i Ukrainy. Na obszarze Polski mniejsze lub większe skrawki ziemi chełmskiej znajdują się na terytorium powiatów: chełmskiego, włodawskiego, krasnostawskiego, hrubieszowskiego i zamojskiego.
Administracja państwowa i kościelna