Wykształcenie i kariera W latach 1894–1902 Czaplicka uczyła się na pensji Anny Jasieńskiej w Warszawie. Pomagała koleżankom w nauce, brała udział w spotkaniach tajnego kółka samokształceniowego. Po ukończeniu szkoły uczestniczyła w kursach metodyki Anieli Szycówny. Chciała przygotować się do zawodu nauczycielki. Prowadziła tajne komplety dla dzieci z robotniczych rodzin. Uczęszczała na zajęcia na Uniwersytecie Latającym.
W latach 1904–1906 Czapliccy mieszkali w Lipawie, gdzie ojciec Marii dostał lepiej płatną posadę. Planując studia wyższe, Maria zdała maturę w męskim gimnazjum w Lipawie, bo żeńskie szkoły nie dawały uprawień do podjęcia studiów. Zdała również egzamin nauczycielski z geografii, by wykonywać zawód. Zarabiała jako nauczycielka języka polskiego. Po powrocie do Warszawy pracowała jako nauczycielka na pensji Zofii Łabusiewiczówny. W wakacje dorabiała jako korepetytorka dzieci ziemian albo dama do towarzystwa bogatych kobiet. Pracowała społecznie na rzecz środowiska robotniczego oraz uczestniczyła w akcjach pomocowych Uniwersytetu dla Wszystkich (1905–1908) i Towarzystwa Kultury Polskiej (po 1909). Studia rozpoczęła w sekcji matematyczno-przyrodniczej Towarzystwa Kursów Naukowych. W latach 1906–1909 pełniła funkcję sekretarki towarzystwa. W 1908 jego Rada Naukowa wyróżniła jej prace seminaryjne z antropologii.