Teoria winy (Schuldtheorie) Teoria winy krańcowa: bez świadomości bezprawności czynu u sprawcy nigdy nie można przypisać mu winy. Teoria winy umiarkowana: warunkiem przypisania sprawcy winy jest rozpoznawalność bezprawności czynu, tzn. że można przypisać sprawcy winę w razie nieświadomości bezprawności czynu pod warunkiem, że bezprawność czynu była obiektywnie rozpoznawalna.
Regulacja w polskim k.k. z 1997 Polski Kodeks karny z 1997 roku jest oparty na teorii winy umiarkowanej. Błąd co do bezprawności czynu może wystąpić tylko w postaci nieświadomości bezprawności czynu. Urojenie bezprawności czynu przez sprawcę jest nieistotne pod względem prawnym i czyn taki nie stanowi przestępstwa.
Usprawiedliwiony błąd co do bezprawności czynu zwykle ma miejsce w sytuacji: jeżeli sprawca otrzymał informację od kompetentnego organu władzy publicznej o legalności zamierzonego czynu, jeżeli czyn został popełniony przed opublikowaniem aktu prawnego albo gdy jego publikacja była (z przyczyn od niego niezależnych) niedostępna, jeżeli dotyczył przestępstwa mala prohibita (duże prawdopodobieństwo uznania, że będzie usprawiedliwiony). Należy jednak podkreślić, że w każdym wypadku, kiedy sprawca powoła się na omawiany błąd, ocena jego zachowania należy do sądu i powinna być przeprowadzona z uwzględnieniem okoliczności konkretnego