Wobec sprzecznych decyzji na tle politycznym, militarnym i religijnym, powstała w 1595 r. w czasie riksdagu w Söderköping konfederacja stanów niższych, po stronie króla opowiedziała się Finlandia, szlachta szwedzka i Sztokholm. Król wysłał poselstwo do Szwecji, w wyniku którego w czasie riksdagu w Arboga w 1597 r. Karol Sudermański utrwalił swoją władzę jako regent i pomimo braku poparcia zajął południową Szwecję. W międzyczasie (25 listopada 1596 – 24 lutego 1597) fińscy stronnicy króla zajęci byli powstaniem fińskiego chłopstwa przeciwko wprowadzeniu osobistego poddaństwa(fin. Nuijasota, szw. Klubbekriget).
Ostatecznie w 1598 roku, za zgodą polskiego Sejmu, król wyruszył ze zbrojną interwencją do Szwecji na czele wojsk najemnych niemieckich i węgierskich, wspartych polską artylerią. Przewóz zapewniły mu statki holenderskie i angielskie zajęte w Gdańsku. 3 sierpnia flotylla licząca 85 okrętów, w tym 6 królewskich, a w większości zarekwirowanych, ruszyła do Szwecji i częściowo została rozproszona przez burzę.
10 sierpnia flota króla zajęła Kalmar i popłynęła dalej na północ. Król utracił kontakt z korpusem Flemminga, który miał wesprzeć go uderzeniem z Finlandii.