W wyniku wojny trzydziestoletniej oraz kontrreformacji Habsburgów ewangelicyzm na Górnym Śląsku został poważnie osłabiony – pozostały tylko nieliczne skupiska ewangelików w okolicach Tarnowskich Gór i Pszczyny. Sytuacja ewangelików uległa znacznej poprawie z chwilą włączenia w 1742 roku Śląska w skład państwa pruskiego. Ponowne odrodzenie ewangelicyzmu na Śląsku związane było z napływem ludności z zewnątrz (w dużej mierze wyznania ewangelickiego) dzięki gwałtownemu rozwojowi przemysłu górniczego i hutniczego w XIX wieku na Górnym Śląsku. Wtedy to powstało wiele nowych parafii ewangelickich.
Jeszcze na początku XIX wieku w Katowicach mieszkało tylko 32 ewangelików, by w 1840 roku ich liczba do 238, a zanim powołano katowicką parafię, tutejsi wierni udawali się do Mikołowa i Królewskiej Huty. W związku z szybkim przyrostem ludności wyznania ewangelickiego w 1853 roku rozpoczęto starania o utworzenie w Katowicach gminy kościelnej w ramach Pruskiego Kościoła Krajowego. Władze wyraziły zgodę na utworzenie gminy w czerwcu 1854 roku.