Rys historyczny thumb|left|Zdjęcie oprawy Codex Aureus z około 870 rok, inkrustowanej szmaragdami i szafirami thumb|Uroczysty krzyż Liudolfa z Brunszwiku, wykonany krótko po 1038 roku thumb|left|Wysadzany kamieniami szlachetnymi sokół, Indie, XVII wiek Kamienie szlachetne ceniono od najdawniejszych czasów, nie tylko w Europie, ale także na Wschodzie, gdzie diamenty i rubiny uważano za najcenniejsze, stawiając na dalszym miejscu szafiry, szmaragdy i topazy. Piękno diamentów i rubinów w naszyjniku, promieniujących światłem podobnym do światła gwiazd, opisano w indyjskim poemacie sprzed 5000 lat.
Wzmianki o kamieniach szlachetnych zostały zawarte w Biblii oraz Iliadzie i Odysei. W odległych czasach wiele uwagi poświęcili im Teofrast w traktacie O kamieniach (De lapidibus) oraz Pliniusz Starszy w Historiae naturalis. Pliniusz Starszy uznał diament za najcenniejszą z substancji, która przez długi czas była znana tylko królom.
Zanim złoża diamentów zostały odkryte w XVIII wieku w Brazylii, a następnie w XIX wieku w Południowej Afryce, diamenty pochodziły z Indii.