Postać pierwotna często występuje w rodzinach, w związku z czym jej etiologię wiąże się z prawdopodobnym wpływem czynników genetycznych. Najnowszy przegląd systematyczny dotyczący tego problemu, obejmujący piśmiennictwo (w języku angielskim) do końca 2006 roku wykazał, że wykryto 94 znamienne zbieżności choroby zwyrodnieniowej stawów z 83 różnymi genamiRyder J.J., Garrison K., Song F. et al. Genetic associations in peripheral joint osteoarthritis and spinal degenerative disease: a systemic review, Ann Rheum Dis 2008, nr 67, s. 584–591.. Stwierdzono też, że podeszły wiek nie przesądza o pojawieniu się zmian zwyrodnieniowych w stawach. Badania przeprowadzone wśród osób, które przekroczyły 90. rok życia, wykazały, że u 10% spośród tej populacji nie stwierdzono żadnych zmian w stawach w obrazie rentgenowskimGeokoop R.J., Gussekloo J., Dirkse V. et al. Ten percent of individuals do not develop osteoarthritis at very old age. „Ann Rheum Dis” 2007, nr 66 (Suppl. II), s. 498.. Fakt ten przemawia za istnieniem nieznanego dotychczas „czynnika ochronnego”, który mógłby przeciwdziałać chorobie.