Pierwsi polscy folkloryści pracowali w atmosferze romantycznego entuzjazmu dla kultury ludowej i jej przejawów. Podstawowe zadanie widzieli w zbieraniu i udostępnianiu twórczości ustnej. Taka perspektywa pozwalała im przełamywać trudności, które napotykali np. warunki środowiska, problemy komunikacyjne czy kulturę ludności wiejskiej. Biografia Zoriana Dołęgi-Chodakowskiego świadczy o tym, że zbieracze potrafili wędrować pieszo całymi tygodniami w głodzie i w zimnie.
Ważną postacią dla polskiej folklorystyki jest Ryszard Berwiński, który jest autorem pierwszej naukowej książki o folklorze Studia o literaturze ludowej ze stanowiska historycznej i naukowej krytyki (1854). Można go uznać za prekursora nowoczesnych badań folklorystycznych.
W Polsce za jednego z najważniejszych folklorystów uważa się Oskara Kolberga. Jego monumentalne dzieło Lud, jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tańce wyznaczyło granicę między zbieractwem romantycznym a pracą naukową. Kierował się postawą naukową, która zastąpiła dotychczasowe amatorstwo zbieractwa.