Uprawnienie jest jedną z kategorii służących do opisywania sytuacji prawnych podmiotów. W polskiej analitycznej teorii prawa podejmowano próby uporządkowania takich pojęć, jak obowiązek, uprawnienie, wolność, kompetencja, podległość kompetencji czy możność prawna, tak aby każdemu z nich przypisać odrębną strukturę i funkcję.
Potrzeba takiego uporządkowania wynika z tego, że język ustaw, orzecznictwa i dogmatyki prawnej posługuje się słowem „uprawnienie” w różnych znaczeniach. Ten sam zwrot może więc oznaczać roszczenie względem innego podmiotu, możliwość dokonania czynności konwencjonalnej albo brak zakazu określonego działania.
Przy analizie konkretnego uprawnienia należy dlatego ustalić:
komu ono przysługuje; wobec kogo może być wykonywane; jakie zachowanie własne lub cudze stanowi jego przedmiot; jakie obowiązki innych podmiotów są z nim związane; czy jego wykonanie wywołuje zmianę sytuacji prawnej; czy chodzi o roszczenie, wolność, kompetencję lub złożone prawo podmiotowe.
Zobacz też
prawo podmiotowe obowiązek roszczenie uprawnienie kształtujące kompetencja (prawo) norma kompetencyjna wolność prawna stosunek prawny norma prawna czynność konwencjonalna
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Teoria prawa Kategoria:Prawa podmiotowe