Summa contra gentiles (łac. Suma przeciwko poganom, zwana także Summą filozoficzną w odróżnieniu od Summy teologicznej) – jedno z głównych dzieł filozoficzno-teologicznych św. Tomasza z Akwinu, napisane około roku 1264.
Geneza Jest to praca o charakterze filozoficznym. Dawniej uważano, że została napisana na prośbę św. Rajmunda z Penyafort OP dla misjonarzy dominikańskich na terenach muzułmańskichPor. Wstęp do filozofii św. Tomasza z Akwinu, Rosnerowa H., Seńko Wł. (przekład i oprac.), Warszawa: ATK, 1974, s. 277.. Według historyków pogląd ten jest błędny, o czym świadczy znikomość tematyki muzułmańskiej w dziele i widoczna mała jej znajomość ze strony Autora. Dzieło dotyczy nie tylko muzułmanów czy pogan, lecz także herezji. Summa posiada więc charakter bardziej dogmatyczny, mądrościowy niż misyjny czy apologetycznyPor. .
Treść
Księga I Św. Tomasz porusza kwestie istnienia absolutu i dowodów na jego istnienie, tego czy są w ogóle możliwe. Św. Tomasz uznaje, że takowy dowód jest możliwy i odrzuciwszy dowód ontologicznySumma filozoficzna (Contra Gentiles), Kraków 1930, księga I, 19 s., przedstawia Arystotelesowski dowodu oparty na ruchu. Dochodzi do wniosku, że istnieje pierwszy poruszyciel nieruchomy, składający tylko z aktu.