Wiek XIV (trecento) był dzieciństwem sztuki, wiek XV (quattrocento) – młodością, natomiast wiek XVI (cinquecento) stał się wiekiem jej dojrzałości.
Vasari upatrywał w historii rodzaj zbiorowego doświadczenia, pojmował historię jako część filozofii moralnej i jako część literatury pięknej.
Dwie redakcje „Żywotów” to dwie jakościowo różne całości należące do dwóch epok historycznych. Giorgio Vasari zaczął pracę nad drugą edycją książki następnego dnia po pogrzebie Michała Anioła w 1564 r.Waźbiński Z., Disegno w teorii artystycznej XVI wieku: Italia w: Disegno – rysunek u źródeł sztuki nowożytnej, red. Tadeusz J. Żuchowski, Sebastian Dudzik, Wyd. Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2001, . Historyk przekonany był, iż śmierć tego artysty zamknęła ważny etap w dziejach sztuki. Uzupełnił i skorygował biografię dodając dość obszerny opis uroczystości pogrzebowych.
Najważniejsze tezy obu wydań Żywotów najsławniejszych malarzy, rzeźbiarzy i architektów Pierwsze wydanie Vasari dedykował papieżowi. Akcentował też rolę Rzymu w kształtowaniu historii sztuki. Twierdził, że sztuka ma cel i sens, rozwija się na sposób logiczny.