ale w końcu skazany na wygnanie, został nakłoniony do podpisania dwuznacznego oświadczenia (tzw. trzeciej formuły syrmijskiej), w której nie było treści bezpośrednio niezgodnych z ustaleniami soboru nicejskiego I (starannie pominięto w niej wielki tekst nicejski pt. „homoousion”). W 355 r. miał miejsce Synod mediolański, na którym – pomimo energicznego sprzeciwu garstki lojalnych prałatów wśród zachodnich biskupów – ogłoszono światu czwarte potępienie Atanazego. Z rozproszonymi przyjaciółmi, Hozjuszem na wygnaniu i Liberiuszem potępionym jako papież przyzwalający na ariańskie formuły, szanse na ucieczkę Atanazego były znikome. W nocy 8 lutego 356 r., podczas nabożeństwa w kościele św. Tomasza, wtargnęła banda uzbrojonych mężczyzn, aby go aresztować, co było początkiem jego trzeciego wygnania. Święty przebywał w trakcie wygnania na pustyni gdzie tworzył swe dzieła teologiczne.